یکی از مهم‌ترین مراحل پیش از ساخت و خرید سردخانه، مشخص کردن ظرفیت واقعی مورد نیاز است. بسیاری از افراد هنگام طراحی سردخانه تنها به متراژ یا حجم اتاق توجه می‌کنند، در حالی که ظرفیت قابل استفاده سردخانه به عوامل مختلفی مانند نوع محصول، روش بسته‌بندی، نحوه چیدمان، ارتفاع مفید، نوع قفسه‌بندی، فضای مورد نیاز برای گردش هوا و مسیرهای دسترسی بستگی دارد. به همین دلیل، برای محاسبه تناژ سردخانه نمی‌توان صرفاً حجم کل اتاق را در یک عدد ثابت ضرب کرد.

در چیلران، ظرفیت سردخانه بر اساس شرایط واقعی بهره‌برداری بررسی می‌شود تا ابعاد اتاق، تجهیزات برودتی و ظرفیت نگهداری با نیاز پروژه هماهنگ باشند. جدول‌های زیر می‌توانند برای یک برآورد اولیه از ظرفیت وزنی سردخانه مورد استفاده قرار گیرند.

ظرفیت سردخانه چگونه محاسبه می‌شود؟

برای محاسبه اولیه ظرفیت یک سردخانه، ابتدا باید حجم مفید اتاق سردخانه مشخص شود. حجم مفید از حاصل‌ضرب طول، عرض و ارتفاع مفید به دست می‌آید؛ اما تمام این حجم الزاماً برای قرار دادن محصول قابل استفاده نیست.

برای مثال، در یک سردخانه میوه باید بخشی از فضا برای مسیر عبور، فاصله بین محصولات، گردش هوای اواپراتور، قفسه‌ها، پالت‌ها و دسترسی به محصول در نظر گرفته شود. بنابراین ظرفیت واقعی ممکن است با یک محاسبه ساده بر اساس حجم هندسی تفاوت داشته باشد.

فرمول عمومی برآورد ظرفیت وزنی به صورت زیر است:

ظرفیت وزنی سردخانه = حجم مفید × ظرفیت تقریبی محصول به ازای هر مترمکعب

برای مثال، اگر حجم مفید یک سردخانه 100 مترمکعب باشد و برای محصول مورد نظر ظرفیت تقریبی 280 کیلوگرم در هر مترمکعب در نظر گرفته شود:

100 × 280 = 28,000 کیلوگرم

بنابراین ظرفیت تقریبی برابر با 28 تن خواهد بود.

این عدد یک برآورد اولیه است و برای طراحی نهایی سیستم سرمایش باید شرایط بهره‌برداری و بار برودتی نیز محاسبه شود.

جدول ظرفیت وزنی سردخانه برای محصولات لبنی

نوع محصول تأثیر مستقیمی بر میزان بارگیری سردخانه دارد. برای محصولات لبنی نیز به دلیل تفاوت در چگالی، بسته‌بندی و نحوه چیدمان، ظرفیت قابل استفاده یکسان نیست.

اعداد این جدول برای برآورد ظرفیت مفید هستند و در طراحی نهایی باید نوع بسته‌بندی و روش چیدمان نیز بررسی شود.

جدول ظرفیت سردخانه گوشت، مرغ و محصولات پروتئینی

در سردخانه‌های پروتئینی، نحوه نگهداری اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. محصول ممکن است به صورت تازه، منجمد، کارتنی، فله یا به شکل لاشه نگهداری شود و هرکدام فضای متفاوتی نیاز دارند.

بنابراین برای تعیین تناژ سردخانه گوشت و پروتئین بهتر است علاوه بر وزن محصول، نوع بسته‌بندی و روش قرارگیری محصول نیز مشخص شود.

جدول ظرفیت سردخانه میوه و سبزیجات

سردخانه‌های میوه و سبزی از پرکاربردترین انواع سردخانه هستند. با توجه به تفاوت قابل توجه میان حجم، چگالی، بسته‌بندی و حساسیت محصولات، ظرفیت وزنی برای هر محصول متفاوت است.

مرکبات در این دسته می‌تواند شامل محصولاتی مانند پرتقال، نارنگی، لیمو، نارنج و گریپ‌فروت باشد.

ظرفیت سردخانه سیب چقدر است؟

برای نگهداری سیب، در یک برآورد اولیه می‌توان ظرفیت تقریبی 280 کیلوگرم به ازای هر مترمکعب را در نظر گرفت. بنابراین اگر حجم مفید سردخانه 100 مترمکعب باشد، ظرفیت نظری حدود 28 تن خواهد بود.

این جدول برای تخمین اولیه مناسب است؛ در پروژه‌های واقعی نوع سبد یا کارتن، نحوه چیدمان، فاصله بین ردیف‌ها و میزان فضای اختصاص‌یافته به گردش هوا می‌تواند ظرفیت نهایی را تغییر دهد.

ظرفیت سردخانه سیب‌زمینی چقدر است؟

برای سیب‌زمینی، ظرفیت تقریبی جدول مرجع برابر با 350 کیلوگرم در هر مترمکعب است. با استفاده از این مقدار می‌توان یک برآورد اولیه از میزان محصول قابل نگهداری به دست آورد.

ظرفیت سردخانه دارویی

در سردخانه‌های دارویی، صرفاً افزایش حجم یا ظرفیت وزنی اهمیت ندارد؛ کنترل دقیق دما، یکنواختی دما، گردش هوا و قابلیت پایش شرایط محیطی نیز اهمیت زیادی دارد.

برای برآورد اولیه، ظرفیت وزنی انواع دارو در جدول زیر در نظر گرفته شده است:

در پروژه‌های دارویی، ظرفیت نهایی باید بر اساس نوع دارو، نوع بسته‌بندی، الزامات نگهداری و استانداردهای پروژه تعیین شود.

محاسبه ظرفیت سردخانه گوشت و لاشه

محاسبه ظرفیت در سردخانه‌های گوشت با سردخانه‌های معمولی تفاوت دارد. در این پروژه‌ها ممکن است محصول روی ریل و قلاب آویزان شود یا به صورت نیم‌شقه، شقه، بسته‌بندی‌شده و پالت‌شده نگهداری شود.

بنابراین در کنار حجم سردخانه، ارتفاع سقف، ارتفاع ریل، فاصله قلاب‌ها و نوع تجهیزات نگهداری باید مشخص شود.

ظرفیت نگهداری لاشه گوساله

برای لاشه گوساله با وزن تقریبی 300 تا 400 کیلوگرم، روش نگهداری تأثیر زیادی بر ظرفیت نهایی دارد.

برای پالت مورد استفاده در این روش، ابعاد تقریبی 100 × 120 × 170 سانتی‌متر ذکر شده است.

ظرفیت نگهداری لاشه گوسفند

در سردخانه‌های گوشت گوسفندی نیز نوع تجهیزات نگهداری می‌تواند ظرفیت قابل استفاده را تغییر دهد.

وزن تقریبی هر لاشه گوسفند در این برآورد حدود 15 تا 20 کیلوگرم در نظر گرفته می‌شود.

ظرفیت نگهداری گوشت بدون استخوان

برای گوشت بدون استخوان، روش قرارگیری محصول و استفاده از پالت یا تجهیزات انبارش می‌تواند در ظرفیت نهایی تأثیرگذار باشد.

این مقادیر باید به عنوان محدوده تخمینی در نظر گرفته شوند و برای طراحی یک سردخانه صنعتی واقعی، شرایط پروژه به صورت اختصاصی بررسی شود.

ظرفیت سردخانه فقط به حجم اتاق بستگی ندارد

یکی از اشتباهات رایج در زمان سفارش سردخانه این است که مشتری تنها بر اساس متراژ زمین یا ابعاد اتاق، ظرفیت مورد نیاز را مشخص می‌کند. در حالی که دو سردخانه با حجم یکسان ممکن است ظرفیت نگهداری متفاوتی داشته باشند.

عواملی مانند نوع محصول، دمای نگهداری، نوع بسته‌بندی، وزن محصول، نحوه چیدمان، استفاده از پالت، ارتفاع مفید، فضای راهرو، تعداد دفعات ورود و خروج محصول و میزان گردش هوا همگی در تعیین ظرفیت واقعی مؤثر هستند.

از طرف دیگر، ظرفیت نگهداری محصول با ظرفیت تجهیزات برودتی یکی نیست. ممکن است یک سردخانه توانایی نگهداری 50 تن محصول را داشته باشد، اما انتخاب کمپرسور، کندانسینگ یونیت، اواپراتور و سایر تجهیزات باید بر اساس بار حرارتی و شرایط کاری سردخانه انجام شود.

تفاوت ظرفیت وزنی با ظرفیت برودتی سردخانه

این دو مفهوم نباید با یکدیگر اشتباه گرفته شوند.

ظرفیت وزنی مشخص می‌کند چه مقدار محصول را می‌توان در فضای سردخانه قرار داد، اما ظرفیت برودتی مشخص می‌کند سیستم سرمایشی چه میزان بار حرارتی را می‌تواند از محیط و محصول دفع کند.

برای انتخاب تجهیزات، موارد زیر باید بررسی شوند:

برای یک سردخانه چند تن فضا نیاز داریم؟

برای پاسخ به این سؤال نمی‌توان یک عدد ثابت برای همه محصولات ارائه کرد. ابتدا باید مشخص شود منظور از «تن» ظرفیت نگهداری محصول است یا ظرفیت برودتی.

برای مثال، یک سردخانه 100 تنی سیب از نظر ابعاد و تجهیزات الزاماً مشابه یک سردخانه 100 تنی گوشت منجمد نیست. نوع محصول، دمای نگهداری، بسته‌بندی و نحوه انبارش باعث تغییر در طراحی می‌شود.

به همین دلیل، قبل از ساخت سردخانه 10 تنی، 20 تنی، 50 تنی، 100 تنی یا سردخانه‌های با ظرفیت بالاتر باید اطلاعات پروژه بررسی شود.

چطور ظرفیت مناسب سردخانه را انتخاب کنیم؟

برای انتخاب ظرفیت مناسب، بهتر است ابتدا این اطلاعات مشخص شود:

1. نوع محصولی که قرار است در سردخانه نگهداری شود.

2. مقدار محصول در هر نوبت ورود.

3. حداکثر موجودی مورد نیاز در سردخانه.

4. دمای مورد نیاز برای نگهداری محصول.

5. دمای محصول هنگام ورود به سردخانه.

6. نوع بسته‌بندی و ابعاد بسته‌ها.

7. روش چیدمان محصول.

8. استفاده یا عدم استفاده از پالت.

9. ابعاد و ارتفاع محل احداث.

10. میزان ورود و خروج روزانه محصول.

پس از مشخص شدن این اطلاعات می‌توان ابعاد مناسب اتاق، حجم مفید، ظرفیت نگهداری و در مرحله بعد ظرفیت تجهیزات برودتی را تعیین کرد.

محاسبه ظرفیت سردخانه توسط چیلران

اگر قصد خرید یا ساخت سردخانه دارید، پیشنهاد می‌کنیم ظرفیت سردخانه را فقط بر اساس یک جدول عمومی انتخاب نکنید. جدول‌های بالا برای تخمین اولیه هستند و طراحی نهایی باید متناسب با شرایط واقعی پروژه انجام شود.

کارشناسان چیلران می‌توانند بر اساس نوع محصول، ظرفیت مورد نظر، دمای نگهداری، ابعاد فضای موجود، شرایط محیطی و نحوه بهره‌برداری، ظرفیت مناسب سردخانه را بررسی کنند و در انتخاب تجهیزات برودتی مانند کمپرسور، کندانسینگ یونیت، اواپراتور، تابلو برق و سایر تجهیزات سردخانه راهنمایی ارائه دهند.

اگر هنوز نمی‌دانید سردخانه مورد نیاز شما چند مترمکعب یا چند تن باید باشد، کافی است اطلاعات محصول و فضای موجود را در اختیار کارشناسان چیلران قرار دهید تا ظرفیت مناسب پروژه شما بررسی شود.

سوالات متداول درباره محاسبه تناژ سردخانه

آیا حجم سردخانه همان ظرفیت نگهداری آن است؟

خیر. حجم سردخانه تنها یکی از عوامل تعیین‌کننده ظرفیت است. بخشی از فضای داخلی باید برای گردش هوا، مسیر عبور، تجهیزات، قفسه‌ها، پالت‌ها و دسترسی به محصولات در نظر گرفته شود. بنابراین ظرفیت مفید همیشه با حجم هندسی کل سردخانه یکسان نیست.

برای محاسبه ظرفیت سردخانه چه اطلاعاتی لازم است؟

نوع محصول، مقدار محصول، نحوه بسته‌بندی، دمای نگهداری، دمای محصول هنگام ورود، روش چیدمان، ابعاد فضای موجود، ارتفاع سردخانه و میزان ورود و خروج محصول از مهم‌ترین اطلاعات مورد نیاز هستند.

آیا سردخانه 100 مترمکعبی می‌تواند 100 تن محصول نگهداری کند؟

خیر، الزاماً چنین نیست. ظرفیت وزنی به نوع محصول و نحوه انبارش بستگی دارد. برای مثال، اگر ظرفیت تقریبی یک محصول 280 کیلوگرم در هر مترمکعب باشد، 100 مترمکعب حجم مفید حدود 28 تن ظرفیت نظری ایجاد می‌کند.

آیا ظرفیت وزنی برای انتخاب کمپرسور کافی است؟

خیر. ظرفیت وزنی برای تعیین فضای انبارش کاربرد دارد، اما انتخاب کمپرسور و سایر تجهیزات برودتی به محاسبه بار حرارتی نیاز دارد. دمای محصول، دمای محیط، عایق، بازشدن درب، زمان pull-down و سایر بارهای حرارتی باید بررسی شوند.

آیا می‌توان ظرفیت سردخانه را بیشتر از جدول‌های بالا در نظر گرفت؟

در برخی شرایط بله، اما افزایش ظرفیت بارگیری بدون توجه به گردش هوا و فضای دسترسی می‌تواند عملکرد سردخانه را کاهش دهد. ظرفیت نهایی باید بر اساس نوع چیدمان و شرایط واقعی پروژه تعیین شود.